🔴 اشتراک تجربه عملی در حوزه #حقوق_تجارت_بین_الملل
🔴 «#کاربرد_دوگانه» (Dual-Use) در پرونده #شرکت_های_داروئی_خصوصی و حملات اخیر
🔴 در هفته های اخیر، درگیر کیس ضرر و زیان چند شرکت دارویی خصوصی کشور هستیم_ صرف نظر از اینکه، آیا این شرکت ها وابسته به جمهوری اسلامی هستند یا خیر_ باید از منظر یک #حقوقدان_مستقل و از چشم انداز #صرف_حقوقی_بین_المللی بررسی کرد که آیا تولید محصولات با #کاربرد_دوگانه Dual-Use، مجوزی برای حملات نظامی به آنها می باشد یا خیر؟
🔴 و نکاتی چند در این رابطه:
۱. شرکت های دارویی، اصولاً در زمره اهداف غیرنظامی می باشند مگر دو شرط بهصورت #تجمعی (Cumulative Criteria) احراز گردد:
– مشارکت مؤثر در اقدام نظامی (Effective Contribution to Military Action)؛
– تحقق مزیت نظامی قطعی، مستقیم و ملموس (Definite, Direct and Concrete Military Advantage).
۲. مطابق اصل «غیرنظامی بودن» (Presumption of Civilian Status)، در صورت تردید، شرکت های داروئی، غیرنظامی تلقی میشوند مگر خلاف آن ثابت گردد.
۳. میان «قابلیت بالقوه» (Potential Capability) و «کاربرد واقعی» (Actual Use) تمایز وجود دارد. صرف امکان استفاده دوگانه، بدون احراز استفاده بالفعل و مؤثر در عملیات نظامی، فاقد اثر حقوقی در تبدیل به هدف نظامی است.
۴. ویژگیهای ساختاری تأسیسات دارویی از جمله مجوزهای بهداشتی (Regulatory Licenses)، نظارت نهادهای سلامت (Public Health Oversight) و فعالیت در زنجیره تأمین درمانی (Medical Supply Chain) قرائن قوی بر ماهیت غیرنظامی ایجاد میکند.
۵. ادعای نظامی بودن یک هدف، مستلزم ارائه ادله مشخصیاست که قابل راستیآزمایی (Verifiable Evidence) و مبتنی بر ارتباط مستقیم با فعالیت نظامی باشد. اطلاعات کلی یا غیرقابل ارزیابی مستقل، از حیث حقوقی کافی نمی باشد.
دکتر محمدجواد کاظمی
وکیل تجارت بین المللی و مدرس دانشگاه تهران 
